Protestacties van scholieren in Frankrijk zijn volledig uit de hand gelopen. In een paar dagen tijd vielen honderden gewonden en weProtestacties van scholieren in Frankrijk zijn volledig uit de hand gelopen. In een paar dagen tijd vielen honderden gewonden en werden duizenden jongeren opgepakt.rden duizenden jongeren opgepakt.

Protestacties van scholieren in Frankrijk zijn volledig uit de hand gelopen. In een paar dagen tijd vielen honderden gewonden en werden duizenden jongeren opgepakt.

Om 08.00 uur slaan de vlammen uit Lycée Nelson Mandela in Nantes, in West-Frankrijk. De entreehal van de school staat in de hens. De metershoge vlammen worden met telefoons gefilmd en online gezet door scholieren die op straat staan. Personeel binnen wordt in allerijl geëvacueerd.

,,Het vuur is aangestoken’’, laat de directie weten. Maar schijnbaar niet door de leerlingen op straat, die daar een protestactie houden. ,,Het zijn relschoppers die zich bij de leerlingen hebben gevoegd om vernielingen aan te richten’’, laat de prefectuur weten.

Journalisten zien jongeren met bivakmutsen die de school met stenen bekogelen en vuurwerk op het gebouw afschieten.

De brandstichting in Nantes was tot nu toe één van de dieptepunten tijdens de protesten van scholieren verspreid over Frankrijk. Een andere dieptepunt: een school in Parijs werd vrijdagochtend ook beschoten met vuurpijlen. Een moeder van een leerling probeerde tussenbeide te komen, maar tevergeefs. De toegangsdeur vloog in brand.

In Noord-Parijs werd donderdag een agent achtervolgd door relschoppers en daarna in elkaar geslagen. „Vuile hoer! Dood haar!’’, riepen de daders. Ook elders zijn agenten belaagd. In Marseille werd een brandweerwagen in brand gestoken. In Aubervilliers, naast Parijs, raakte een leraar gewond toen hij werd geraakt door een vuurpijl.

In Belfort, nabij de Zwitserse grens, werd vrijdag een politieagent in burger mishandeld door een groep jongeren. De agent raakte buiten bewustzijn en moest worden overgebracht naar het ziekenhuis.

‘Dit is stadsgeweld’

Soms zijn er dappere pogingen de rust te bewaren. Bij een school in Noord-Parijs vormden leraren en leraressen op straat een menselijke keten, met de armen in elkaar. Zo wilden ze demonstrerende leerlingen en politie met traangasgranaten uit elkaar houden.

Verspreid over heel Frankrijk zijn er al dagenlang brandstichtingen, vernielingen, geweld en hardhandige botsingen tussen jongeren en politie. „Dit is geen scholierenprotest meer. Dit is stadsgeweld’’, liet de regering weten.

De afgelopen dagen is bij meer dan duizend scholen en verschillende universiteiten gedemonstreerd. Er vielen honderden gewonden: zo’n driehonderd leraren en schoolpersoneel, 160 leerlingen en meer dan driehonderd politiemensen, volgens een telling op vrijdagochtend.

Op donderdag werden bijna tweeduizend jongeren opgepakt wegens geweldpleging, in de paar dagen ervoor zo’n duizend. Vrijdag werden meer dan 600 mensen opgepakt. De materiële schade wordt inmiddels geschat op tientallen miljoenen euro’s.

In Lyon en omgeving waren er in drie dagen tijd 180 gewelddadige incidenten. De schade bedraagt daar 25 tot 30 miljoen euro, zei Kamerlid Laurent Wauquiez. „Dat is dus geld dat niet besteed kan worden aan de verbetering van het onderwijs, waarvoor juist wordt gedemonstreerd.”

Waarom wordt er geprotesteerd?

De acties begonnen medio september vreedzaam. In onder meer Bretagne en Normandië blokkeerden jongeren hun school om te demonstreren tegen de slechte staat van het onderwijs. Uit onderzoek van vakbonden blijkt dat er op ongeveer de helft van alle Franse scholen personeelstekorten zijn: daardoor vallen lessen uit.

De actievoerders zijn ook boos over de klasomvang. Vaak zitten ze met meer dan dertig leerlingen in een klas. En scholieren beschrijven de slechte staat van de scholen. Dat gaat van instortende plafonds, via rondrennende kakkerlakken tot te weinig stoelen en tafels in klaslokalen.

Vaker geweld

Eind september sloeg het protest over naar scholen rond Parijs. Daarna verschenen oproepen op sociale media aan andere scholieren om ook actie te voeren. De afgelopen week breidden de blokkadeacties zich uit over heel Frankrijk. En op steeds meer plekken kwam het tot geweld, al dan niet door relschoppers van buiten die niets met het scholierenprotest te maken hebben.

De regering verwijt de links-radicale politieke partij LFI deels verantwoordelijk te zijn voor de rellen. Die oppositiepartij zegt de scholieren te steunen, LFI-politici waren aanwezig bij blokkades en één LFI-burgemeester zei dat ‘geweld soms terecht is’.

Vrijdag bleven vierhonderd scholen gesloten. De schade door vernielingen en brandstichtingen was er te groot om nog les te geven. Soms bleven de deuren dicht uit angst voor nieuwe gewelddadigheden.

De minister van Onderwijs voerde overleg met vertegenwoordigers van scholieren, in de hoop de angel uit het conflict te halen. Maar het protest en het geweld lijken nog niet ten einde. Scholieren en dit keer ook studenten hebben voor aanstaande dinsdag een grote landelijke actiedag aangekondigd, met blokkades, acties en protestmarsen.

De in brand gestoken school in Nantes blijft nog de hele maand gesloten vanwege de schade.