Premier Rob Jetten spreekt donderdag in New York voor het eerst de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) toe. Hij zal waarschijnlijk het belang van het internationaal recht en klimaatactie benadrukken, zonder de Amerikaanse president Trump onnodig te provoceren.
Jetten is van dinsdag tot en met donderdag in New York. Op de Algemene Vergadering mogen alle leiders van de 193 VN-landen de zaal toespreken.
Daarnaast ontmoet Jetten andere staatshoofden en regeringsleiders. Ook bezoekt hij bijeenkomsten over onder meer kunstmatige intelligentie (AI), klimaat en mensenrechten
Nederland wil daarbij vooral inzetten op internationale samenwerking en de internationale rechtsorde, blijkt uit antwoorden van het kabinet aan de Tweede Kamer. Jetten pleit waarschijnlijk voor een sterke VN en zal landen oproepen om zich aan internationale afspraken te houden.
Volgens analist Michel Michaloliákos van het Haagsch Instituut voor Geopolitiek (HIG) bespreken wereldleiders de wereldorde steeds vaker op andere plekken, zoals de G20 en de G7. “De wereld fragmenteert steeds meer”, zegt hij tegen NU.nl. Toch kan Jetten volgens hem met zijn toespraak laten zien waar Nederland staat in die veranderende wereld.
Jetten kiest waarschijnlijk voor veilige toespraak
De houding van de Amerikaanse president Donald Trump tegenover het Internationaal Strafhof (ICC) speelt donderdag waarschijnlijk een rol. Trump noemde het ICC dinsdag een “schurkenorganisatie” tijdens zijn toespraak voor de VN. Hij riep leden op om zich terug te trekken.
“Het wordt interessant om te zien of Jetten zich hierover zal uitspreken en opkomt voor het internationaal recht”, zegt Michaloliákos.
Jetten heeft volgens de analist te maken met een lastig politiek speelveld. Binnen het kabinet zijn er verschillende ideeën over de relatie met de Verenigde Staten. “De VVD zal voorstander zijn van warme banden met Trump. D66 en CDA varen een hardere koers.”
Michaloliákos denkt daarom niet dat de toespraak grote gevolgen heeft. “Ik verwacht een veilige toespraak”, zegt hij. Jetten wil volgens de analist voorkomen dat hij de VS onnodig provoceert.
Gesprekken achter de schermen zijn belangrijker
Klimaatbeleid is een belangrijk speerpunt van het kabinet en Jetten persoonlijk. De premier zal waarschijnlijk aandacht vragen voor internationale samenwerking om de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs te halen.
Toch kan Jetten waarschijnlijk meer impact maken tijdens de bilaterale gesprekken in New York. De premier probeert daarbij de Nederlandse belangen te behartigen. Ook zal hij nieuwe samenwerkingen zoeken met landen die dezelfde belangen hebben als Nederland.
“Hij zal vooral persoonlijke relaties smeden en dat is heel belangrijk”, zegt Michaloliákos. Zo zou Nederland minder afhankelijk kunnen worden van de VS.
De reis geeft Jetten ook de kans om Nederland opnieuw te positioneren na de kabinetten van oud-premiers Mark Rutte en Dick Schoof. “Hij kan het niet ineens over een totaal andere boeg gooien, maar wel andere accenten leggen”, zegt Michaloliákos.
