Spanje is begonnen met het verplaatsen van 500 Marokkaanse meisjes van de exclave Ceuta naar het Spaanse vasteland. Migrantenorganisaties zeggen dat het gaat om meisjes van 8 tot 17 jaar en dat een deel van hen in Ceuta seksueel is misbruikt. Het risico dat meer minderjarigen slachtoffer worden van misbruik, is voor de Spaanse regering reden ze naar het vasteland te brengen, al is dat volgens hun eigen wetten verboden.

De alleenstaande minderjarige asielzoekers staken, samen met ruim 70.000 andere migranten, eind juli de grens over bij Ceuta, de Spaanse exclave in het noorden van Afrika, die grenst aan Marokko. Daarvan bleven naar schatting 6000 migranten achter, onder wie dus de 500 meisjes. 

Een deel van hen leefde sindsdien op straat. Dat er meisjes zijn misbruikt door andere zwervende migranten, wordt bevestigd door Antonio Pastor, rechter-commissaris in Ceuta. Hij zegt dat een aantal van de meisjes bij hem zijn verschenen om hun verhaal te doen.

Schuilen in containers

In Spaanse media komen de meisjes nauwelijks aan het woord, laat staan in beeld. Er geldt in Spanje een strenge wet die media verbiedt minderjarigen herkenbaar te laten zien of hun stem te laten horen. De krant Diario de Sevilla tekende wel het verhaal op van de 17-jarige Mouna Ennaim, die onderdak vond in een geïmproviseerde opvang in een school in de arbeiderswijk El Principe in Ceuta.

“Toen ik in Ceuta aankwam, was ik erg bang dat me iets zou overkomen”, vertelde Mouna aan de krant. “Ik sliep tien nachten in een container en dank God dat ik nog steeds maagd ben, niemand heeft me mishandeld of iets met me gedaan.” 

Volgens José Miguel Morales, directeur van de Spaanse migrantenorganisatie Red Acoge, zijn er honderden meisjes zoals Mouna. “We zijn enorm geschokt van het hoge aantal minderjarigen dat eind juli de grens overstak. Meisjes vertelden ons dat ze gedwongen uitgehuwelijkt zouden worden als ze terugkeren naar Marokko. Daar zaten zelfs 8-jarigen tussen.”

‘Omvang van de groep onbekend’

Of het aantal van 500 meisjes klopt, zegt Morales niet te weten. “We hebben ze niet allemaal in beeld. Er zijn ook minderjarige Marokkaanse asielzoekers opgevangen in gezinnen in Ceuta, die dat nog nergens officieel gemeld hebben.”

De burgemeester van Ceuta schatte eerder het totaal aantal minderjarige asielzoekers op 1100, jongens en meisjes samen, en luidde toen al de noodklok dat zijn stad dat niet aankan.

Het overbrengen van de meisjes naar het Spaanse vasteland gebeurt buiten het zicht van camera’s. Gisteren zijn meer dan 4000 zwervende migranten door de Spaanse politie van de straten en stranden van Ceuta geplukt en ondergebracht in georganiseerde opvang in legertenten in de exclave. Het zorgde ervoor dat alle Spaanse tv-camera’s daarop gericht waren, terwijl mogelijk elders ondertussen minderjarigen naar het vasteland van Spanje werden gebracht.

Op het Spaanse vasteland zitten al ruim 10.000 alleenstaande minderjarige asielzoekers in opvangcentra. De meeste van hen kwamen ooit met bootjes aan op de Canarische Eilanden. Op die eilanden zitten nog eens ruim 3000 minderjarigen in centra.

In het Spaanse parlement zijn onder meer de conservatieve Partido Popular en het extreemrechtse Vox tegen het overbrengen van de kinderen naar het vasteland. Ze wijzen erop dat minderjarigen volgens de Spaanse wet niet verplaatst mogen worden, juist omdat ze minderjarig en dus kwetsbaar zijn. José Miguel Morales van Red Acoge kent die wet ook, maar zegt dat het in Ceuta nu kiezen is tussen twee kwaden. “Dan toch maar verplaatsing.”

Hoe het met de kinderen afloopt, als ze eenmaal in een opvanglocatie zitten, is onbekend. De Spaanse overheid publiceert geen informatie over de afloop van asielzoekersprocedures van minderjarigen. 

Angst onder vrouwen in Ceuta

Veel vrouwen die in Ceuta wonen, zijn bang dat na het verplaatsen van de Marokkaanse meisjes, zij risico lopen. Mannelijke migranten die verantwoordelijk worden gehouden voor het misbruik, blijven immers in Ceuta.

De in Ceuta wonende schoonheidsspecialiste Ana Villegas begon een Whatsapp-groep waarin vrouwelijke inwoners hun gevoelens met elkaar delen. Villegas zegt dat al vele honderden vrouwen lid werden van haar Whatsapp-groep. “Ik kan hier niet weg”, zegt de jonge schoonheidsspecialiste. “Ik woon in Ceuta en heb hier mijn zaak. De tevredenheid over een oplossing voor de Marokkaanse meisjes, maakt de angst van mij en anderen niet minder geldig.”