Een deal van coalitiepartijen D66 en CDA met de linkse oppositie heeft VVD-leider Dilan Yeşilgöz gisteren ‘overvallen’. Na urenlange radiostilte liet zij weten te twijfelen aan haar coalitiepartners. Het kabinet is nog niet gevallen, maar een crisis is onvermijdelijk. “Het experiment is mislukt”, zegt politiek verslaggever Frits Wester. Vandaag zal worden gedebatteerd over het aangepaste belastingplan, én moet erover gestemd worden.

Al weken gaat het in politiek Den Haag over het belastingplan, dat het kabinet op Prinsjesdag presenteerde en waar vandaag over gestemd moet worden. Omdat de coalitie (D66, CDA en VVD) in de Tweede Kamer geen meerderheid heeft, is steun van oppositiepartijen nodig.
Vermogensbelasting box 3
D66 en CDA brachten gisterochtend naar buiten dat ze een akkoord hebben gesloten met oppositiepartijen PRO en Volt over een aanpassing van het belastingplan. Het plan werd de afgelopen weken al meerdere keren aangepast, waarbij het kabinet telkens de keuze had om over links of over rechts een meerderheid te vormen.
In het aangepaste plan komt er een toptarief van 38,5 procent in de vermogensbelasting (box 3) voor vermogenden. Dat levert 1 miljard euro op. Dat geld wordt gebruikt om te zorgen dat de belasting op arbeid omlaag kan.
‘Fundamentele reset’
Na een hele dag wachten, liet VVD-leider Yeşilgöz er in een verklaring voor de deur van het ministerie van Defensie gisteravond geen twijfel over bestaan: de deal tussen de andere twee coalitiepartijen en de linkse oppositiepartijen gaat volgens haar tegen het coalitieakkoord in.
Yeşilgöz wil een ‘fundamentele reset’ van de samenwerking als D66 en het CDA vasthouden aan hun deal. Wat dat precies inhoudt, zei ze niet. “Dat zult u ook aan D66 of het CDA moeten vragen, of aan premier Rob Jetten die deze coalitie moet leiden.” Jetten wilde gisteravond niet reageren.
CDA en D66 lieten later op de avond weten dat ze achter de belastingdeal met PRO en Volt blijven staan. Daarmee houden ze vast aan de afspraken, ondanks de waarschuwing van VVD-leider Dilan Yeşilgöz dat de samenwerking in de coalitie op het spel staat. Zonder de VVD hebben D66, CDA, PRO en Volt geen meerderheid voor hun plannen in de Tweede Kamer.
Meningsverschil over 1 miljard euro
“Nu D66 en CDA vasthouden aan hun deal en de stemming, verdiept de crisis in de coalitie”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “De drie coalitiepartijen die een ‘nieuwe politiek’ beloofden, hebben een meningsverschil over 1 miljard euro opgeschaald tot een crisis.”
De Tweede Kamer debatteert vandaag vanaf 10.15 uur verder over het belastingplan. Dat is live te volgen op deze site en in de app. Vanmiddag moet er gestemd worden, zodat de Belastingdienst genoeg tijd heeft om de nieuwe maatregelen vanaf 1 januari 2027 in te voeren.
‘Kabinet kan vallen’
Wat er gaat gebeuren? Dat is de grote vraag, zegt ook Lambie. “Het kabinet kan vallen, als de VVD uit het minderheidskabinet stapt. Of we dan verkiezingen krijgen, of dat D66 en CDA samen verdergaan, niemand die het weet.”
Een lijmpoging tussen D66, CDA en VVD kan ook, voegt Lambie toe. “Al zijn de verhoudingen zeer slecht.”
“We zien een minderheidscoalitie die al maanden ruziet of ze over links of over rechts moeten, die onder druk van de oppositie constant aanpassingen doet. Dit minderheidskabinet werkt op deze manier niet, de vraag is hoelang het nog in leven blijft.”