BRUGGE – Wat drijft een vader om zijn eigen vlees en bloed van het leven te beroven? Tijdens het assisenproces rond de West-Vlaamse aardappelboer Chris Vanhaverbeke probeerden gerechtspsychiaters en de beschuldigde zelf die onvatbare vraag te beantwoorden. Achter de gruwelijke feiten van november 2022 schuilt een destructieve cocktail van diepe krenking, controleverlies en een meedogenloze drang naar wraak.
Het contrast kon destijds niet groter zijn: een schijnbaar hardwerkende landbouwer uit Snellegem die plots het leven nam van zijn twee jonge dochters, Maud (8) en Ona (5). Nu het proces zijn ontknoping nadert, schetsen de deskundigen in de rechtszaal een ontluisterend psychologisch portret van de dader. Vanhaverbeke handelde volgens de psychiaters niet uit een plotse vlaag van waanzin, maar vanuit een berekend en koudbloedig plan.
“Kwas tent”
Wanneer de beschuldigde zelf wordt verhoord, schetst hij het beeld van een man die emotioneel volledig aan de grond zat. De relatiebreuk met zijn ex-partner Astrid, die na een echtelijke ruzie met de kinderen was vertrokken, had zijn wereld op zijn grondvesten doen schudden. In de rechtbank herhaalde hij de West-Vlaamse woorden die hij destijds ook tegen de politie zei: “Kwas tent” (ik was ten einde). “Het was genoeg. Het moest gedaan zijn. De scheiding… Ik ging alles kwijt zijn.”
Vanhaverbeke verklaarde dat hij al twee dagen op het plan broedde. In zijn logica was zijn eigen leven na de breuk toch al voorbij. Het plan was dan ook om na de moord op zijn dochters de hand aan zichzelf te slaan — een zelfmoordpoging die uiteindelijk mislukte.
Wraak en controleverlies
De gerechtspsychiaters werpen echter een veel killer licht op de feiten. Waar Vanhaverbeke spreekt over pure wanhoop, zien de experts vooral een gevaarlijke vorm van narcistische krenking en vergelding. Vanhaverbeke was een man die de absolute controle wilde behouden. Toen hij plots geconfronteerd werd met advocatenbrieven, omgangsregelingen en de inmenging van zijn schoonfamilie, verloor hij die grip volledig.
Zijn onvermogen om dat controleverlies te verwerken, sloeg om in pure rancune. De moord op Maud en Ona was dan ook de ultieme, destructieve vergelding tegen zijn ex-partner en haar vader, die hij ervan beschuldigde Astrid van hem te hebben weggenomen. Door de kinderen te doden, trof hij zijn ex-vrouw op de meest onmenselijke manier mogelijk.
Geen schuldbesef
Opvallend tijdens de getuigenissen was het gebrek aan diepgaand schuldbesef bij de boer. Zelfs in de rechtbank probeerde hij de verantwoordelijkheid deels buiten zichzelf te leggen. Zo haalde hij onder meer de stress aan die was ontstaan nadat hun poetsvrouw destijds ontslag had genomen. Het typeert volgens de gerechtspsychiaters de persoonlijkheid van Vanhaverbeke: een man die blind blijft voor zijn eigen aandeel, wiens gekrenkte ego leidde tot een van de donkerste gezinsdrama’s uit de Belgische misdaadgeschiedenis.
