Premier Jetten (D66) krijgt stevige kritiek op een ontmoeting tijdens de VN-vergadering in New York met de Syrische president Ahmed Hussein al-Sharaa. Op social media laten onder meer Kamerleden van zich horen.
“Deze man is een terrorist”, zegt BBB-Kamerlid Caroline van der Plas. Iemand die verantwoordelijk is voor ‘next level mensenrechtenschendingen, zegt Mona Keijzer. En: ‘ronduit wrang’ dat de minister-president met deze man poseert. Terechte kritiek, of niet?
Niet onomstreden
Al-Sharaa is de nieuwe leider van Syrië sinds de val van Bashar al-Assad eind 2024. Onomstreden is hij niet, vanwege zijn jihadistische verleden. Jarenlang was hij leider van de Syrische tak van al-Qaeda. In 2016 verbrak zijn beweging de banden met de terreurbeweging, en nu probeert al-Sharaa zich te presenteren als gematigd bestuurder.
Toch ligt ook zijn regering onder vuur vanwege ernstig geweld tegen minderheden. Al-Sharaa heeft vervolging van de daders toegezegd, maar in de praktijk komt daar volgens mensenrechtenorganisaties nog weinig van terecht.
Jetten is zeker niet de enige die bij de VN-vergadering in New York een ontmoeting had met al-Sharaa. Verschillende andere Europese leiders, zoals de Franse president Macron en de Italiaanse premier Meloni, spraken ook met de Syrische president.
Net als voorzitters Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en Antonio Costa van de Europese Raad. Begin dit jaar gingen zij ook al langs in Damascus om de banden met Syrië aan te halen.
Waarom?
Maar waarom staat iedereen te dringen om de banden aan te halen met al-Sharaa? Jetten postte daar zelf over dat hij zich wil inzetten voor een ‘inclusieve transitie’. Von der Leyen koos soortgelijke woorden. Want ook al zijn de huidige Syrische machthebbers niet brandschoon, toch is de regering die er nu zit al een flinke verbetering ten opzichte van Assad, die het land jarenlang in een ijzeren greep hield.
Door de banden aan te halen hopen andere landen Syrië verder op het juiste spoor te zetten, in de hoop dat het zich ontwikkelt tot een volwaardige democratie. Zodat Syriërs zich ook niet meer gedwongen voelen om het land te verlaten.
Eigenbelang
Eigenbelang speelt daarom een belangrijke rol in het aanhalen van de relaties, ook al valt er nog veel af te dingen op het huidige democratische gehalte van Syrië. Nu de burgeroorlog voorbij is, hopen Nederland en andere landen dat Syrië ook snel burgers zal terugnemen die de afgelopen jaren het land zijn ontvlucht.
Voorwaarde is wel dat het land welvarend is. Anders zal het moeilijk zijn om Syrische vluchtelingen te bewegen terug te gaan. Bovendien is daar wel medewerking voor nodig van de Syrische overheid. Vandaar dat iedereen de banden met het land nu aanhaalt.
Eerder dit jaar ging om die reden ook al een Nederlandse delegatie met de ministers Berendsen van Buitenlandse Zaken (CDA) en Van den Brink van Asiel en Migratie (CDA) naar Damascus.
Als premier word je misschien liever niet in het openbaar gezien met deze Syrische president, die niet onomstreden is. Maar er valt ook lastig aan te ontkomen als je de banden wilt aanhalen. Voor al-Sharaa is het juist belangrijk om zijn positie te versterken als ze in Syrië zien dat hij internationaal wordt geaccepteerd als leider van het land.
Vorig jaar schudde toenmalig premier Schoof al-Sharaa ook al de hand. Zijn blik was wel zakelijk. Desondanks kreeg ook hij veel kritiek te verduren van partijen die vonden dat hij nooit met de Syrische leider had moeten praten.
