Op sociale media gaan beelden rond van een opvallend interview met een jongen die Marokko verliet voor Spanje. De jongen kan moeilijk geloven dat er geen plek voor hem lijkt in Spanje, nadat hij met zo’n 50.000 anderen de grens passeerde bij Ceuta.

De jongen krijgt van CBS-verslaggever Aidan Stretch te horen dat veel migranten geen aanspraak maken op asiel en worden teruggestuurd. “Iedereen vertrekt?”, vraagt hij verbaasd. “Maar sommige mensen hier kunnen naar Spanje gaan.”

De journalist geeft aan dat het leger de meeste mensen terugstuurt, een boodschap die hard aankomt. “Wat als veel mensen hier blijven?” Hij geeft aan zelf in Spanje te willen blijven.

De jongen en zijn reisgenoten geven aan niet in Marokko te willen wonen. “Als je een gezin hebt, kun je daar niet altijd gelukkig zijn. Mijn moeder vertelde me dat ik een gelukkig leven moet najagen. Ik wil weg uit Marokko. In Marokko is geen hoop.”

Ondanks de Spaanse weerstand zeggen de jongens te zullen blijven. Een andere migrant legt uit: “Marokko is een prachtig land, maar je hebt veel geld nodig. En dat kun je in Marokko niet verdienen.”

De Spaans-Marokkaanse grenscrisis

De Spaanse exclave Ceuta is de afgelopen dagen overspoeld door tienduizenden migranten die vanuit Marokko de grens probeerden over te steken. Volgens uiteenlopende officiële ramingen kwamen zeker 50.000 tot bijna 60.000 mensen het Spaanse grondgebied binnen. Ze bereikten Ceuta zwemmend, met kleine boten of door over grenshekken en andere barrières te klimmen. Ook bij Melilla, de andere Spaanse exclave aan de Marokkaanse grens, probeerden honderden mensen Spanje binnen te komen.

De massale oversteek eiste zeker 57 levens. Verschillende migranten verdronken tijdens de kilometerslange zwemtocht vanuit de omgeving van de Marokkaanse kustplaats Fnideq. Anderen kwamen om het leven doordat zij in de verdrukking raakten bij pogingen om een pier te beklimmen of door de mensenmassa heen te komen. De Spaanse autoriteiten laten autopsies uitvoeren om de precieze doodsoorzaken vast te stellen.

Veel migranten bleken zonder concreet plan naar Ceuta te zijn vertrokken. Vooral jonge Marokkaanse mannen zouden via sociale media verhalen hebben gehoord dat zij in de Spaanse exclave onderdak, documenten en een visum konden krijgen om door te reizen naar het Spaanse vasteland. Eenmaal aangekomen ontdekten velen dat er geen opvang, eten of drinken voor hen klaarstond en dat verder reizen richting Europa vrijwel onmogelijk was.

De toestroom lijkt mede te zijn aangewakkerd door een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof. Een Algerijn die op zee was onderschept, kreeg gelijk in een zaak over zijn terugkeer. De rechter oordeelde dat migranten die Ceuta zwemmend of per boot proberen te bereiken niet zonder procedure mogen worden teruggestuurd. De uitspraak verspreidde zich snel via sociale media, waarna grote groepen mensen zich bij de kust van Fnideq verzamelden voor de ongeveer vijf kilometer lange zwemtocht.

Grote gevolgen in Spanje

De situatie legde het dagelijks leven in Ceuta, waar ruim 80.000 mensen wonen, grotendeels stil. Winkels hielden hun deuren gesloten, prijzen liepen op en veel inwoners bleven binnen. Spanje stuurde honderden extra politieagenten en militairen naar de exclave. Inmiddels zijn volgens het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken ruim 48.000 migranten vrijwillig teruggekeerd naar Marokko, soms opnieuw zwemmend en soms via speciaal geopende grenshekken.

Ook buiten Spanje heeft de crisis grote gevolgen. Italië kondigde extra controles aan in havens en op luchthavens en schortte het vrije reisverkeer met Spanje tijdelijk op. Duitsland verlengde zijn grenscontroles en Frankrijk besloot veel meer agenten aan de Spaanse grens in te zetten. De Spaanse premier Pedro Sánchez zegt samen met Marokko en internationale partners te werken aan het herstellen van de orde en het terugbrengen van migranten. EU-ambassadeurs komen bijeen voor spoedoverleg over de situatie.