In Italië gaat een video viraal waarop te zien is hoe de 42-jarige Abderrahim Fakir overlijdt tijdens zijn aanhouding door de politie in Bologna. De beelden tonen hoe de man om hulp roept, maar die niet krijgt, terwijl een medisch team toeziet op zijn arrestatie. Twee agenten lijken bovenop de geboeide man te zitten. Na minuten schreeuwen wordt het stil.

Veel Italianen zijn woedend. Zo was er gisteravond nog een protest in de straten van Bologna. Maar regeringspartijen verdedigen juist het optreden van de politie.

De 42-jarige Abderrahim Fakir werd zondag aangehouden door de politie in Bologna. Hij zou hebben geschreeuwd en zich gewelddadig hebben gedragen. Buurtbewoners belden daarop de politie. Hij zou mogelijk een psychose hebben gehad, of onder invloed van drank of drugs zijn geweest. Fakir zou volgens meldingen ook een auto hebben beschadigd.

Pepperspray en tiewraps

De politie gebruikte pepperspray en tiewraps om Fakirs polsen samen te binden. Een omstander hielp de agenten om de man in bedwang te houden, omdat Fakir probeerde te schoppen. Op de beelden is te zien dat de man met zijn gezicht naar beneden ligt, terwijl politieagenten hem tegen de grond houden. Daarbij zit een agent op zijn benen, de ander op zijn bovenlijf en die lijkt zijn hoofd naar de grond te duwen.

Te horen is dat Fakir ‘help, help, help, stop’, schreeuwt. Na minuten in deze houding wordt zijn geschreeuw minder hard en vervolgens wordt het stil. De agenten maken de benen van de man nog vast met boeien. Vrijwilligers van het Rode Kruis en ambulancepersoneel staan erbij en wachten tot de man gestabiliseerd is en ze de ruimte krijgen om de man te helpen. Maar als Fakir wordt omgedraaid, zit er bloed op zijn gezicht en vertoont hij geen teken van leven meer.

Een eerste onderzoek van de forensisch patholoog wijst erop dat Fakir mogelijk is overleden aan een hartaanval. Een combinatie van factoren kan hem fataal geworden zijn: het mogelijk gebruik van drank of drugs, de pepperspray die tegen hem werd ingezet, de druk van de agenten op zijn lichaam, of de hitte. Uitgebreidere autopsie moet dat uitwijzen.

Het Italiaanse openbaar ministerie heeft een onderzoek naar de dood van Fakir geopend. De politie van Bologna heeft aangegeven het materiaal van de bodycams van de agenten die betrokken waren te zullen delen met justitie.

Van begin tot eind gefilmd

De arrestatie is van begin tot eind gefilmd door een omstander vanaf een van de balkons die zicht bieden op de straat waar het incident plaatsvond. Het gebeurde in de wijk Pilastro, aan de rand van Bologna. Veel buurtbewoners zijn getuige geweest van Fakirs dood. Sommigen vragen zich af of ze meer hadden moeten doen en hadden moeten ingrijpen tijdens de arrestatie. Zondagmiddag ontstond er een spontaan protest door buurtbewoners.

Online wordt woedend gereageerd op de dood van Fakir. Al snel bereikten de beelden ook diens broer, die vindt dat Fakir ‘werd behandeld als dier, niet als mens’. Ook de zus van Fakir, bij wie hij dat weekend zou komen logeren, reageerde woedend op de dood van haar broer: “Ze hebben hem vermoord.” Ze vraagt om vergelding voor haar broer. Ook roept ze getuigen op om zich te melden.

Fakir is geboren in Marokko, maar woonde al sinds zijn kindertijd in Italië. Hij had een strafblad met lichte vergrijpen in Italië. Barbara Spinelli, de advocaat die hem hielp zijn verblijfsvergunning te verlengen, zegt tegen Italiaanse media dat Fakir een ‘aardig, beleefd en respectvol mens’ is.

Politiek steunt politie

Het incident heeft veel losgemaakt in Italië. ‘Sterven in handen van de staat’, kopte de krant La Repubblica op de voorpagina. Een buurtbewoner, Rosella Chirizzi, zegt tegen de krant dat de Italiaanse politiek geweld tegen buitenlanders aanwakkert. De oppositie in het Italiaanse parlement reageerde fel en stelde Kamervragen. Zo zei Mariolina Castellone, senator in de Italiaanse Eerste Kamer: “Wanneer een persoon aan de staat wordt toevertrouwd, heeft de staat de plicht om diens leven en waardigheid te beschermen, altijd.”

Maar de partijen Lega en Fratelli d’Italia, de partij van de Italiaanse premier Giorgia Meloni, verdedigden de politie juist. Zo sprak de fractievoorzitter van Meloni’s partij in de Tweede Kamer over een ‘interventie die professioneel en met de juiste methoden is uitgevoerd door de politie’. En de regeringspartij Lega zei dat ‘de politie haar plicht heeft gedaan’. “Blijf van de politie af.” 

Het onderzoek naar het politie-ingrijpen zal voor het eerst in zo’n grote zaak onder een nieuwe regel in Italië vallen, waarbij de agenten meer bescherming krijgen. Fakir is niet de eerste persoon die overleed bij een arrestatie door de politie in Italië, in 2009 en 2014 vielen daarbij ook doden.

Gisteravond vond er een herdenking plaats in Bologna, onder leiding van burgemeester Matteo Lepore, die ‘waarheid en gerechtigheid’ eiste. Die avond verliep grotendeels vreedzaam tot een groep demonstranten flessen naar de politie gooide. Twee auto’s gingen in vlammen op. De autoriteiten grepen in met rookbommen en waterkanonnen.