De Canadese oud-kok Kenneth Law, die zelfdodingspakketten verkocht op het internet, had ook klanten in Nederland. Dat blijkt uit rechtbankdocumenten die in handen zijn van RTL Nieuws. Law staat momenteel terecht in zijn thuisland. Hij riskeert tientallen jaren celstraf.
De 60-jarige Law verstuurde in totaal ruim 1200 pakketjes met zelfdodingshulpmiddelen naar 41 landen. Naar Nederland stuurde hij 18 zendingen, blijkt uit het feitenrelaas van de rechtbank, dat mede is ondertekend door Law zelf. Ook naar België (12) en Duitsland (33) zijn pakketjes gestuurd.
Law wordt door justitie beschuldigd van het verstrekken van dodelijke stoffen aan vooral jongere, wanhopige mensen over de hele wereld. Zij gebruikten die middelen om een einde aan hun leven te maken – of deden een poging daartoe.
De voor zover bekend oudste klant van zijn lucratieve handel was 38 jaar, de jongste 17 jaar. Verreweg de meeste verzendingen van Law gingen naar de VS (431) en het VK (330).
Op zoek naar kwetsbare mensen
De voormalig kok was vanuit zijn huis in de stad Mississauga actief op webfora voor mensen met suïcidale gedachten. Daar zocht hij contact met kwetsbare mensen, die hij vervolgens onder de dekmantel van zogenaamd legitieme bedrijfjes zelfdodingspakketjes verkocht.
Uit de rechtbankdocumenten wordt ook duidelijk dat het een lucratieve handel was. Law verdiende tussen januari 2020 en mei 2023 omgerekend zo’n 190.000 euro. Zelf claimde hij dat hij handelde uit ‘medeleven’.
In zo’n pakketje dat Law verstuurde (per stuk zo’n 80 euro) zaten zakjes met de chemische stof natriumnitriet. Natriumnitriet is een legaal verkrijgbaar conserveermiddel voor met name vleeswaren. Maar het is bij het innemen in hoge concentraties levensgevaarlijk. Het kan leiden tot duizeligheid, bewustzijnsverlies en zelfs overlijden.
Law verstuurde in zijn zelfdodingspakketten ook zogenoemde ‘exit masks’. Dat zijn maskers met slechts een beperkte hoeveelheid zuurstof.
Een (poging tot) zelfdoding met zulke stoffen kan volgens deskundigen ernstige bijwerkingen hebben, tot wel 40 uur duren, en verloopt niet altijd zonder pijn. Bovendien bestaat er geen tegengif of medicijn. In Nederland mogen alleen artsen in bijzondere gevallen iemand helpen met sterven door middel van euthanasie of hulp bij zelfdoding.
Geheime opname
In de rechtbankdocumenten zit ook een geheime telefoonopname. Daarop is te horen hoe een journalist van de Britse krant The Times met Law belt en zich voordoet als iemand die het zelfmoordmiddel van hem wil kopen. Law vertelt hem onder meer dat er ‘ongeveer 25 gram’ natriumnitriet in een pakje zit, opgelost in water.
“Het mooie is dat het voor 100 procent door de douane komt”, zegt Law in het ruim 28 minuten durende gesprek. “Er wordt helemaal geen melding gemaakt bij de lokale autoriteiten. Dus je krijgt geen bezoek of iets dergelijks.” Ook claimt Law in het telefoongesprek dat het middel ‘zo puur is als het maar kan’, met een zuiverheidsgraad van ‘wel 99,9 procent’.
Het invoeren van pure of hooggeconcentreerde natriumnitriet door particulieren is in Nederland en de rest van de EU verboden. Ook voor bedrijven gelden sinds een jaar strengere regels voor het conserveermiddel.
Natriumnitriet wordt gebruikt voor het conserveren van bijvoorbeeld kipfilet, ham, spek en diepvriespizza’s. Natriumnitriet kleurt grijzig vlees roze en wordt ook wel ‘kleurzout’ genoemd. Het heeft E-nummer E250, dat je bij zulke producten in de supermarkt achterop verpakkingen ziet staan.
Stroom aan pakketjes
In Nederland is de Douane verantwoordelijk voor het controleren van pakketjes die vanuit het buitenland naar Nederland worden verstuurd. Dat waren er vorig jaar bijna 210 miljoen. De dienst wil niet bevestigen of het door de Canadese autoriteiten op de hoogte is gebracht dat Law klanten had in Nederland. “Over individuele gevallen doen wij nooit uitspraken, dus ook niet over deze Canadese casus”, zegt een woordvoerder.
De Douane controleert niet of geïmporteerde goederen daadwerkelijk worden gebruikt voor het beoogde doel, vervolgt de woordvoerder. “Zoals het geval is bij dit conserveermiddel wat voor een ander, ingrijpend doeleinde is gebruikt dan waarvoor het is beoogd.” Op de vraag of de Douane dan wel ingrijpt wanneer één pakketje 25 gram natriumnitriet bevat, reageert de Douane als volgt: “Als het een legale stof is, dan hebben wij geen reden om het tegen te houden.”
Volgens de NVWA, de toezichthouder op de voedselveiligheid, wordt natriumnitriet in de praktijk alleen aan producten uit de categorie ‘vlees’ toegevoegd. “Wanneer natriumnitriet niet wordt verhandeld als additief voor gebruik in levensmiddelen, is de NVWA niet de aangewezen toezichthouder”, laat een woordvoerder weten. Of de NVWA wel op de hoogte is gebracht van de pakketjes van Law, blijft onduidelijk. “Wij kunnen niet ingaan op individuele gevallen.”
Kenneth Law heeft eerder dit jaar schuld bekend aan veertien aanklachten van hulp bij zelfdoding, alleen in Ontario. Hoewel hij duidelijk veel meer klanten had, ging justitie akkoord met deze schuldbekentenis om een langslepende rechtszaak te voorkomen. Dat gebeurde omdat het gros van Laws klanten buiten Canada woonde en de Canadese rechtbank alleen bevoegd is om misdrijven te berechten die binnen de eigen landsgrenzen hebben plaatsgevonden.
De rechter weegt bij de strafbepaling wel de vele tientallen internationale sterfgevallen expliciet mee als ‘verzwarende omstandigheid’. Law kan per aanklacht een maximale celstraf van veertien jaar krijgen, wat praktisch neerkomt op levenslang.
Eind november gaat de rechtszaak tegen Law verder in Canada. De definitieve uitspraak wordt in de loop van 2027 verwacht.
