Den Haag is op zijn kop. Terwijl het Belastingplan aan een zijden draadje hangt, heeft een rechts trio het minderheidskabinet-Jetten voor het blok gezet met een aanbod dat je niet kunt weigeren – maar ook bijna niet kunt accepteren.
BBB, JA21 en SGP trekken samen op. In een gezamenlijke brief, die in handen is van het ANP, bieden ze het kabinet een totaaldeal aan: directe steun voor de plannen in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.
Op papier klinkt dat als een uitweg uit het politieke moeras. In de praktijk is het kabinet chagrijnig. Heel chagrijnig.
Het aanbod: alles of niets
Het verbond van BBB, JA21 en SGP komt met harde voorwaarden. Het is samen uit of samen thuis:
- Geen vrijheidsbijdrage: burgers hoeven geen extra lasten te betalen voor hogere defensie-uitgaven. Iets wat het kabinet eigenlijk al had toegezegd, maar nu zwart op wit moet.
- Stikstof op de schop: de afstandseis rond kwetsbare natuurgebieden moet van 1000 meter terug naar 250 meter. De grens voor het aantal koeien per hectare moet helemaal verdwijnen. En gedwongen krimp of het intrekken van vergunningen? Daar willen ze niets meer van weten.
Het is een constructief aanbod, zeggen de drie partijen zelf. Maar in de wandelgangen van het Binnenhof klinkt een andere toon.
Jetten klem tussen links en rechts
Premier Rob Jetten zit klem. Zijn minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft geen eigen meerderheid. Hij moet dus onderhandelen. Elke dag opnieuw.
De afgelopen dagen sprak het kabinet met meerdere oppositiepartijen. Aan de linkerkant lonken PRO en Volt, die samen ook voor een meerderheid kunnen zorgen in beide Kamers. Aan de rechterkant lonkt dit trio.
En dat is een heksentoer. De VVD wil het liefst over rechts, D66 en CDA kijken juist naar PRO. Maar beide routes hebben een prijs.
Met het aanbod van BBB, JA21 en SGP lijkt er een uitweg, maar de voorwaarde van ‘alles of niets’ maakt het besluit loodzwaar. Diverse bewindslieden bogen zich erover, maar de vraag die steeds luider klinkt is: willen deze partijen überhaupt wel een deal, of zetten ze het kabinet bewust klem?
Premier Jetten hervat de gesprekken samen met minister Heinen, mogelijk schuiven ook de ministers van Asiel en Landbouw aan. Een teken dat het kabinet wél wil praten over asiel en stikstof.
Maar een akkoord? Dat is nog lang niet in zicht. Het Belastingplan hangt, Den Haag houdt zijn adem in, en de vraag blijft: kiest dit kabinet voor links, voor rechts, of valt het ertussenin?
