In veel Europese landen wordt met zorg gekeken naar de verkiezingswinst van Alternative für Deutschland (AfD) in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Ideologische bondgenoten vieren de overwinning, terwijl Franse en Poolse ministers spreken van een ‘zorgwekkend signaal’.

De Franse minister van Financiën Roland Lescure zei op radiozender RTL zeer bezorgd te zijn. “Dit toont de grote uitdaging waar we voor staan, met een populistische golf die zich over de wereld verspreidt en waar we ons tegen moeten verzetten.” Ook de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radosław Sikorski sprak zijn zorgen uit op de nationale radio.

Gemengde reacties

De overwinning wordt juist toegejuicht door andere rechts-populistische politici in Europa. De Hongaarse oud-premier Viktor Orbán spreekt van een ‘grootse nacht voor Duitsland en Europa’ en heeft de AfD gefeliciteerd met het resultaat.

Ook Elon Musk, de rijkste man ter wereld en openlijk supporter van de AfD, heeft de partij gefeliciteerd.

Tom Berendsen, de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, laat zich niet uit over de verkiezingsoverwinning. “Het is niet aan ons om te reageren op binnenlands-politieke ontwikkelingen”, laat de woordvoerder van de CDA-bewindsman desgevraagd weten.

De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt zegt dat de vrijheid in het land onder druk staat. Hij vergeleek het gevaar dat in die rechtsradicale partij schuilt met de Russische drones die de laatste tijd opduiken in het Duitse luchtruim.

De vrijheid in Duitsland wordt ‘bedreigd van buitenaf door de Russische drones in onze lucht en van binnenuit door de ideologische laagvliegers van Moskou in onze parlementen’, zei Dobrindt tijdens een politieke bijeenkomst in Beieren. De Duitse regering wees Rusland vorige week aan als verantwoordelijke voor een aanslag op het vliegveld van Leipzig.

AfD wil grootste worden

De AfD wil na de verkiezingsoverwinning in Saksen-Anhalt doorpakken en ook landelijk de grootste worden. Co-partijleider Alice Weidel sprak het doel uit om bij de volgende Bondsdagverkiezingen minstens 40 procent van de stemmen te halen.

“De CDU zal nooit meer een verkiezing winnen”, zei Weidel een dag na de grote winst in Saksen-Anhalt. De christendemocratische CDU van bondskanselier Friedrich Merz haalde slechts 17,2 procent, een halvering vergeleken met 2021. De AfD verdubbelde juist tot zo’n 44 procent.

Over de populariteit van de AfD in Saksen-Anhalt meer in deze video:auto512x288, 729kbps512x288, 729kbps712x400, 1232kbps910x512, 2342kbps1280x720, 4168kbps1920x1080, 5838kbps

De partij heeft volgens Weidel een duidelijk mandaat gekregen om een regering te vormen in Saksen-Anhalt. Ze spreekt van een ‘debacle’ voor de CDU. Volgens haar hebben de mensen het vertrouwen in die partij verloren, omdat verkiezingsbeloftes niet zouden zijn waargemaakt. Merz is volgens haar een ‘grote last’ voor Duitsland geworden en burgers smachten daarom naar een politieke omwenteling.

Brandmauer

De AfD doet het de laatste jaren steeds beter bij verkiezingen in Duitsland, zowel landelijk als regionaal, maar heeft nog nooit in een regering gezeten. Dat komt door de zogenoemde Brandmauer: partijen weigeren massaal samen te werken met radicaalrechts.

In Saksen-Anhalt hebben alle partijen deelname aan een coalitie met de AfD uitgesloten, met uitzondering van één partij. BSW heeft eerder gezegd wel te willen samenwerken met de AfD. De lokale tak van Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) in Saksen-Anhalt zal zich onthouden van stemming in een derde stemronde voor een deelstaatpremier. Dat zegt lijsttrekker Thomas Schulze tegen Deutschlandfunk. Daarmee komt het deelstaatpremierschap voor verkiezingswinnaar AfD dichterbij.

In de onderstaande video legt correspondent Olaf Koens wat de winst betekent voor de AfD:auto512x288, 731kbps512x288, 731kbps712x400, 1233kbps910x512, 2334kbps1280x720, 4143kbps1920x1080, 5804kbps

De links-populistische BSW wist bij de deelstaatverkiezingen gisteren de kiesdrempel te halen en is daarmee vertegenwoordigd in het deelstaatparlement. Met 5 van de in totaal 83 zetels kan de positie van BSW doorslaggevend blijken bij de keuze voor een deelstaatpremier.

Omdat in de derde stemronde slechts een meerderheid van de uitgebrachte stemmen nodig is en de AfD en de vier andere partijen opgeteld elk 39 zetels hebben, kan de verkiezing in een patstelling eindigen als beide blokken hun kandidaat steunen. De andere vier partijen – CDU, SPD, Die Linke en Die Grünen – zijn vastbesloten niet samen te werken met de AfD.

Vandaag komen vrijwel alle partijen samen om zich te beraden over de verkiezingsuitslag.